Umowa zlecenia może mieć charakter odpłatny lub nieodpłatny, co odróżnia ją od umowy o pracę czy umowy o dzieło. Jeżeli ani z umowy ani z okoliczności nie wynika, że umowa ma być wykonywana bezpłatnie, należy się za jej wykonanie wynagrodzenie. A co za tym idzie należy od takiej umowy odprowadzać składki na ubezpieczenie społeczne.

Osoba zatrudniona na umowę zlecenie podlega obowiązkowo ubezpieczeniu:

- emerytalnemu

- rentowemu

- wypadkowemu

- zdrowotnemu

Dobrowolnie zaś podlega ubezpieczeniu chorobowemu. W przypadku kiedy osoba podpiszę drugą umowę zlecenia to ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tej drugiej umowy jest dobrowolne.  Zleceniobiorca sam decyduje, z której umowy chce on być objęty ubezpieczeniem.

Ciekawa sytuacja może nastąpić jeśli w danym zakładzie pracy zostały podpisane z jednym pracownikiem dwie umowy z takim samym zakresem obowiązków.  ZUS może wtedy zakwestionować drugą umowę jako mającą na celu obejście prawa poprzez zaniżenie należnych składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe.